{"id":1791,"date":"2020-08-17T22:20:48","date_gmt":"2020-08-17T19:20:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.silmcenter.org\/?p=1791"},"modified":"2020-08-17T22:20:48","modified_gmt":"2020-08-17T19:20:48","slug":"i%cc%87hti%cc%87laf-tefri%cc%87ka-fi%cc%87tne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/i%cc%87hti%cc%87laf-tefri%cc%87ka-fi%cc%87tne\/","title":{"rendered":"I\u0307HTI\u0307LAF, TEFRI\u0307KA, FI\u0307TNE"},"content":{"rendered":"<p>I\u0307HTI\u0307LAF, TEFRI\u0307KA, FI\u0307TNE I\u0307nsanlar\u0131n kendi aralar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 go\u0308ru\u0308\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ic\u0327in ihtila\u0302f, bu durumdan beslenen kat\u0131 ayr\u0131\u015fmalar ic\u0327in tefrika, giderek derinle\u015fen ve toplumsal birlik ve beraberli\u011fi, ahenk ve huzuru yerle bir eden eksen kaymalar\u0131 ic\u0327in de fitne kavram\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Birbirlerinden belli nu\u0308anslarla ayr\u0131lan bu kavramlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkiye, birbiriyle irtibatl\u0131 boyutlar\u0131na dikkat etmek gerekir.Gu\u0308nu\u0308mu\u0308zde, Mu\u0308slu\u0308manlar aras\u0131nda vuku bulan tefrika ve fitne hareketlerinin temelinde, mevcut ihtilaflar\u0131n abart\u0131lmas\u0131 ve go\u0308ru\u0308\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n derinle\u015ftirilerek yeni bir gerilim hatt\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 yan\u0131nda, I\u0307slam toplumlar\u0131 u\u0308zerinde gerc\u0327ekle\u015ftirilmek istenen siyasal mu\u0308hendisliklerin pay\u0131n\u0131 da go\u0308z ard\u0131 etmemek gerekir.Toplumsal yap\u0131 ic\u0327inde go\u0308ru\u0308\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n olmas\u0131 normaldir ve I\u0307slami gelenek de makul du\u0308zeyde i\u015fleyen bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131, ihtilafa du\u0308\u015fu\u0308len noktalar\u0131 yeni bir hakikat aray\u0131\u015f\u0131 ic\u0327in gu\u0308c\u0327lu\u0308 birer hareket noktas\u0131 olarak yans\u0131tmakta herhangi bir beis go\u0308rmemektedir. Bu nedenle Hz. Peygamberin \u201cu\u0308mmetin ihtilaf\u0131\u201dn\u0131 \u201crahmet\u201d olarak de\u011ferlendiren vurgusuna dikkat kesilmek gerekir. I\u0307htila\u0302f\u0131 bir rahmet vesilesi olarak go\u0308ren bu yakla\u015f\u0131m\u0131n bizlere o\u0308\u011fretti\u011fi c\u0327ok ciddi mana ve hakikatler bulunmaktad\u0131r.Esasen insani yeterlilikler, f\u0131trat\u0131m\u0131z, beslenme kaynaklar\u0131m\u0131z, ku\u0308ltu\u0308rel farkl\u0131l\u0131klar ve hic\u0327 ku\u015fkusuz akletme bic\u0327imlerimiz, bizim pek c\u0327ok konudaki du\u0308\u015fu\u0308nce ve kanaatlerimizi farkl\u0131 bir \u015fekilde ifade etmemizin ba\u015fl\u0131ca nedenleridir. Nitekim toplumun hemen her bir u\u0308yesini ayn\u0131 minvalde du\u0308\u015fu\u0308nmek, ayn\u0131 karakter ya da du\u0308\u015fu\u0308nce yap\u0131s\u0131 ic\u0327inde tasarlamak, her \u015feyden o\u0308nce tek tek her birimizin irade hu\u0308rriyetine yo\u0308nelik bir bask\u0131 kurmakla e\u015fde\u011ferdedir. Oysa farkl\u0131 du\u0308\u015fu\u0308nmenin, farkl\u0131 karar vermenin ya da toplumsal yo\u0308nelimlerde, dini ya da du\u0308nyevi konularda kendine o\u0308zgu\u0308 bir de\u011ferlendirme yapman\u0131n hic\u0327bir sak\u0131ncas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Yeter ki her mu\u0308min du\u0308\u015fu\u0308nce ve davran\u0131\u015flar\u0131nda, tercih ve yo\u0308nelimlerinde sahih bir usu\u0302le, sa\u011flam bir yo\u0308nteme ve do\u011fru bir amaca ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 konusunda kendi ic\u0327inde bir yeterlili\u011fe sahip olsun.Temel hedef ve yo\u0308nelimlerini I\u0307slami gaye ve gayret ic\u0327inde \u015fekillendiren bir Mu\u0308slu\u0308man\u0131n I\u0307slam\u2019\u0131n yu\u0308ksek prensiplerini go\u0308z ard\u0131 etmesi, c\u0327i\u011fnemesi ya da yok saymas\u0131 du\u0308\u015fu\u0308nu\u0308lemez.Dolay\u0131s\u0131yla ihtila\u0302f\u0131 rahmet k\u0131lan, her \u015feyden o\u0308nce farkl\u0131 du\u0308\u015fu\u0308ncelerin ortaya c\u0327\u0131karaca\u011f\u0131 yeni hakikatlerdir. Nitekim \u201cmu\u0308sademe-i efkardan barika-i hakikat do\u011far\u201d o\u0308zdeyi\u015fi de bu gerc\u0327e\u011fi ifade etmektedir.I\u0307htila\u0302f\u0131 tefrikaya do\u0308nu\u0308\u015ftu\u0308rmeyen bir o\u0308zen, her bir Mu\u0308slu\u0308man ic\u0327in temel go\u0308rev olarak go\u0308ru\u0308lmelidir. I\u0307htilaflar dikkatle yo\u0308netildi\u011finde yer yer besleyici \/ geli\u015ftirici bir su\u0308rec\u0327 olurken, buna kar\u015f\u0131l\u0131k tefrika ba\u015fka bile\u015fenlerin de katk\u0131s\u0131yla h\u0131zla fitneye do\u0308nu\u0308\u015febilecek kaotik bir mecran\u0131n habercisidir. Tefrikada aslolan, birbirine ko\u0308tu\u0308lu\u0308k etmeye kadar varan ve art\u0131k su\u0308reklilik kazanm\u0131\u015f bir anla\u015fmazl\u0131k ve ayr\u0131l\u0131kt\u0131r.Toplumun iliklerine kadar nu\u0308fuz eden ayr\u0131l\u0131k ve gayr\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda hepimizi bu elim felaketten koruyacak yega\u0302ne rehber Kur\u2019an ve Su\u0308nnet\u2019in ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. I\u0307stiklal \u015eairimiz Mehmet Akif\u2019in de belirtti\u011fi gibi \u201cGirmeden tefrika bir millete, du\u0308\u015fman giremez \/ Toplu vurdukc\u0327a yu\u0308rekler, onu top sindiremez.\u201dTefrika kar\u015f\u0131s\u0131nda hepimizin tetikte olmas\u0131n\u0131 gerektiren birtak\u0131m kayg\u0131lardan so\u0308z etmek gerekir. Tefrika, toplumun ak\u0131l ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla yak\u0131ndan ilgilidir. Birbirine go\u0308nu\u0308llerini, kalplerini kapam\u0131\u015f bir toplumda di\u011fergaml\u0131ktan, empatiden, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ho\u015fgo\u0308ru\u0308den ve anlay\u0131\u015ftan so\u0308z etmek tabii ki imka\u0302ns\u0131zd\u0131r. Herkesin kendi bildi\u011fine yega\u0302ne hakikat go\u0308zu\u0308yle bakt\u0131\u011f\u0131 bir du\u0308nyada, ne kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 go\u0308ru\u0308\u015f al\u0131\u015fveri\u015finden, ne uyumdan ne de rahmeti tecelli ettirecek gu\u0308c\u0327lu\u0308 bir diyalog ve etkili bir ileti\u015fimden so\u0308z edilebilir. Bu ba\u011flamda as\u0131l tehlikeli olan hic\u0327 ku\u015fkusuz fitnedir. Gerekli o\u0308nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde fitne her zaman kap\u0131da beklemektedir. Hemen her bir mu\u0308minin en bu\u0308yu\u0308k s\u0131nav\u0131 fitnedir.Semantik ac\u0327\u0131dan de\u011ferlendirildi\u011finde, henu\u0308z kendi \u0131st\u0131lah\u0131na kavu\u015fmadan o\u0308nceki anlam silsileleri takip edildi\u011finde fitneden murad bizatihi imtihand\u0131r. Kavram\u0131n soy ku\u0308tu\u0308\u011fu\u0308 incelendi\u011finde de go\u0308ru\u0308lece\u011fi gibi fitne, bir alt\u0131n ar\u0131tma hatta dam\u0131tma faaliyeti olarak kar\u015f\u0131m\u0131za c\u0327\u0131kar. Alt\u0131n\u0131 kendi ic\u0327indeki yabanc\u0131 materyallerden ay\u0131rma faaliyeti ise ancak yu\u0308ksek bir ate\u015fte gerc\u0327ekle\u015fir. Bu nedenle Mekke\u2019nin a\u011f\u0131r ve bask\u0131c\u0131 \u015fartlar\u0131nda ilk Mu\u0308slu\u0308manlar\u0131n muhatap olduklar\u0131 hemen her tu\u0308rden i\u015fkence, gerc\u0327ek Mu\u0308slu\u0308manl\u0131k s\u0131nav\u0131n\u0131n verildi\u011fi birer fitne olarak go\u0308ru\u0308lmu\u0308\u015ftu\u0308r.Mu\u0308slu\u0308manlar\u0131n gerc\u0327ek bir ha\u0302kimiyet ortaya koydu\u011fu Medine do\u0308neminde ise, birlik ve beraberli\u011fi yok etmeye, huzur ve asayi\u015fi ortadan kald\u0131rmaya yo\u0308nelik her ad\u0131m fitne olarak de\u011ferlendirilmi\u015f; Tevhid ve Nu\u0308bu\u0308vvet etraf\u0131nda \u015fekillenen ilk I\u0307slam cemaatinin varl\u0131k tasavvurunu bozmaya yo\u0308nelik her siyaset de hile ve desise olarak kodlanm\u0131\u015f, bo\u0308ylece hemen her mu\u0308min, fitnenin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve dinin sadece Allah\u2019a has k\u0131l\u0131nmas\u0131 ic\u0327in adeta seferberli\u011fe davet edilmi\u015ftir.Fitneyi k\u0131talden, o\u0308ldu\u0308rmeden daha \u015fiddetli bulan Kur\u2019an-\u0131 Kerim, Mu\u0308slu\u0308man birli\u011finin olmazsa olmazlar\u0131 aras\u0131na karde\u015flik ahlak\u0131n\u0131 ve hukukunu yerle\u015ftirmektedir.Bugu\u0308n I\u0307slam du\u0308nyas\u0131nda fitne kavram\u0131yla birlikte ele alabilece\u011fimiz olaylar serisi ic\u0327imizi kanatmaktad\u0131r. Etnik, ku\u0308ltu\u0308rel ya da mezhebi gerekc\u0327elerle yarat\u0131l\u0131\u015f gaye ve hikmetini hic\u0327e sayan bir aymazl\u0131kla ortaya c\u0327\u0131kan c\u0327eki\u015fmeler, Mu\u0308slu\u0308manlar\u0131 farkl\u0131 gerekc\u0327elere s\u0131\u011f\u0131nan fitne hareketleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmi\u015ftir. Birbirinin can\u0131na k\u0131ymay\u0131 so\u0308zu\u0308m ona gerc\u0327ek bir dindarl\u0131k olarak yans\u0131tmaya c\u0327al\u0131\u015fan, birbirinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kin ve hasetle perdeleyen bir ihanet c\u0327abas\u0131 go\u0308zlerden kac\u0327mamaktad\u0131r.I\u0307slam\u2019\u0131n yu\u0308ksek ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, karde\u015flik bilinciyle yaralar\u0131m\u0131z\u0131 sarmaya c\u0327al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu hengamede, yegane rehberimiz Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve Hz. Peygamberin izine her daim ba\u011fl\u0131 kalarak, birer ak\u0131l tutulmas\u0131 olarak go\u0308ru\u0308lmesi gereken tefrikaya ve bir kalp ve go\u0308nu\u0308l kat\u0131la\u015fmas\u0131 olarak okunabilecek fitneye kar\u015f\u0131 her zaman mu\u0308teyakk\u0131z olmak zorunday\u0131z. Rabbimize kulak vermemiz gerekir. O bize fitne kar\u015f\u0131s\u0131nda ne yapmam\u0131z gerekti\u011fini c\u0327ok ac\u0327\u0131k bir \u015fekilde beyan etmektedir:&#8221;Hep birlikte Allah&#8217;\u0131n ipine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n. Parc\u0327alan\u0131p bo\u0308lu\u0308nmeyin. Allah&#8217;\u0131n size olan nimetini hat\u0131rlay\u0131n. Hani sizler birbirinize du\u0308\u015fmanlar idiniz de o, kalplerinizi birle\u015ftirmi\u015fti. I\u0307\u015fte onun bu nimeti sayesinde karde\u015fler olmu\u015ftunuz. Yine siz, bir ate\u015f c\u0327ukurunun tam kenar\u0131nda idiniz de o sizi oradan kurtarm\u0131\u015ft\u0131. I\u0307\u015fte Allah size ayetlerini bo\u0308yle apac\u0327\u0131k bildiriyor ki do\u011fru yola eresiniz. Sizden, hayra c\u0327a\u011f\u0131ran, iyili\u011fi emreden ve ko\u0308tu\u0308lu\u0308kten men eden bir topluluk bulunsun. I\u0307\u015fte kurtulu\u015fa erenler onlard\u0131r. Kendilerine apac\u0327\u0131k deliller geldikten sonra parc\u0327alan\u0131p ayr\u0131l\u0131\u011fa du\u0308\u015fenler gibi olmay\u0131n. I\u0307\u015fte onlar ic\u0327in bu\u0308yu\u0308k bir azap vard\u0131r.&#8221; (A\u0302l\u2013i I\u0307mran 103\u2013105).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I\u0307HTI\u0307LAF, TEFRI\u0307KA, FI\u0307TNE I\u0307nsanlar\u0131n kendi aralar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 go\u0308ru\u0308\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ic\u0327in ihtila\u0302f, bu durumdan beslenen kat\u0131 ayr\u0131\u015fmalar ic\u0327in tefrika, giderek derinle\u015fen ve toplumsal birlik ve beraberli\u011fi, ahenk ve huzuru yerle bir eden eksen kaymalar\u0131 ic\u0327in de fitne kavram\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Birbirlerinden belli nu\u0308anslarla ayr\u0131lan bu kavramlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkiye, birbiriyle irtibatl\u0131 boyutlar\u0131na dikkat etmek gerekir.Gu\u0308nu\u0308mu\u0308zde, Mu\u0308slu\u0308manlar aras\u0131nda &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1792,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[66],"tags":[],"class_list":["post-1791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-66"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1791"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1791\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/silmcenter.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}